Gliacellen

De gliacellen hebben ieder hun specifieke functie en eigenschappen en zijn heel belangrijk voor de informatieverwerking.

 

De stervormige astrocyten transporteren neurotransmitters, voedsel en afvalstoffen.

De inktvisachtige oligodendrocyten en worstvormige Schwann-cellen wikkelen zich als een schede rondom de neuronen, waardoor de overdracht van elektrische signalen wordt versneld en de samentrekking van spieren overal in het lichaam beter kan worden gereguleerd.

De microglia, waarvan de vorm kan variëren van dicht vertakt tot amoebe-achtig, zijn de onderdelen van het brein die het eerst reageren op verwondingen en ziekte, waarbij ze binnendringende ziektekiemen doden en het herstelproces in gang zetten.

 

De gliacellen ‘luisteren’ naar de neuronen en reageren door ver verwijderde neuronen te beïnvloeden via chemische communicatie (neurotransmitters). De chemische communicatie tussen de gliacellen verloopt trager dan de elektrische communicatie tussen de neuronen en dit is nodig voor leerprocessen.

De gliacellen kunnen de elektrische communicatie juist versnellen door myelinisatie. In reactie op prikkels wordt deze myeline gevormd.De oligodendrocyten verzorgen dit in het brein en de Schwann-cellen in de rest van het lichaam. Als een octopus grijpt een oligodendrocyt met elk van zijn tentakels een afzonderlijk segment van een axon beet en windt er tot wel 150 lagen celmembraan omheen, zoals een elektricien isolatietape om een stroomdraad wikkelt. Dankzij die isolatie kunnen de elektrische pulsen zich sneller door de axonen voortbewegen - de signaaloverdracht wordt soms wel met een factor 50 versneld. En aangezien deze gliacellen zorgen voor een snellere informatieoverdracht tussen hersengebieden die betrokken zijn bij het onder de knie krijgen van complexe cognitieve taken, zijn ze ook van essentieel belang voor het leerproces.

De microglia zijn gespecialiseerd in het opsporen en vernietigen van binnendringende ziekteverwekkers en faciliteren het genezingsproces na een verwonding door ziek weefsel op te ruimen en krachtige stoffen te produceren die het herstel bevorderen. Maar in het geval van chronische pijn blijven de microglia de stoffen produceren die de neuronen stimuleren tot een verhoogde gevoeligheid. Aanvankelijk is de verhoogde gevoeligheid nuttig, want de pijn zet ons ertoe aan de wond te behoeden voor verdere beschadiging, maar na herstel moet deze stof niet meer aangemaakt worden.

Uit: Het verborgen brein Door Douglas Fields in Psyche & Brein nr3 van 2011:

 

www.begripdoorinzicht.nl maakt gebruik van cookies voor een optimale beleving van deze site.